Mỹ chuẩn bị thiết lập khung pháp lý crypto lớn nhất từ trước tới nay

Thượng viên Mỹ công bố bản cập nhật toàn diện cho H.R.3633

Ngày 11–12/5/2026, Thượng viện Mỹ (Senate Banking Committee) đã chính thức công bố bản draft 309 trang của Digital Asset Market Clarity Act (CLARITY Act).

Đây được xem là phiên bản cập nhật toàn diện nhất từ trước tới nay liên quan tới khung pháp lý tài sản số tại Mỹ, với mục tiêu phân định rõ ràng giữa securities và digital commodities, đồng thời đưa staking, stablecoin, DeFi và hoạt động ngân hàng crypto vào khuôn khổ pháp lý cụ thể.

Theo lịch trình hiện tại, phiên markup và bỏ phiếu tại committee sẽ diễn ra vào ngày 14/5/2026 lúc 10:30 AM ET, tương đương khoảng 21:30 tối giờ Việt Nam. Đây là executive session và các thành viên committee có thể đề xuất amendment bổ sung đến hết ngày 13/5.

Nếu vượt qua vòng committee, dự luật sẽ được đưa lên sàn Thượng viện Mỹ và cần tối thiểu 60 phiếu để cloture trước khi tiến tới các bước tiếp theo trong quy trình lập pháp.

BTC và ETH được xác định là non-security vĩnh viễn

Điểm đáng chú ý nhất trong draft mới nằm ở việc xác định BTC, ETH và các token decentralized là non-security theo luật chứng khoán liên bang Mỹ.

Dự luật đưa ra định nghĩa về ancillary asset hoặc network token — các token có giá trị chủ yếu đến từ distributed ledger system thay vì “entrepreneurial efforts” của tổ chức phát hành. Các tài sản này mặc định được xem là digital commodities dưới sự quản lý của CFTC thay vì SEC.

Draft cũng thiết lập rebuttable presumption, tức cơ chế giả định mặc định rằng token là commodity, đồng thời bổ sung quy trình certification để xác nhận trạng thái pháp lý của tài sản số.

Đáng chú ý, nếu một tài sản đã từng được tòa án Mỹ phán quyết là non-security như BTC hoặc ETH, SEC sẽ không thể đảo ngược trạng thái này trong tương lai.

Động thái này được nhiều bên trong industry xem là nỗ lực lớn nhất từ trước tới nay nhằm chấm dứt mô hình “regulation-by-enforcement” mà SEC áp dụng với crypto trong nhiều năm qua.

Staking được miễn trừ khỏi securities laws

Một thay đổi quan trọng khác là draft mới đưa staking vào nhóm hoạt động được miễn trừ rõ ràng khỏi securities laws.

Các hình thức self-staking, liquid staking và custodial staking đều được liệt kê là gratuitous distribution — tức không bị xem là offer hoặc sale của chứng khoán.

Developer, validator và các network participants tham gia staking, validation hoặc DeFi cũng được hưởng safe harbor trước các quy định securities laws khi vận hành hệ thống blockchain.

Ngoài ra, Title IV với tên gọi Responsible Banking Innovation còn cho phép ngân hàng và các tổ chức tài chính cung cấp staking services như một hoạt động được ủy quyền hợp pháp.

Đây được xem là thay đổi có tác động lớn đối với hạ tầng blockchain tại Mỹ khi staking từng là một trong những lĩnh vực bị SEC gây áp lực mạnh trong giai đoạn 2023–2025.

Ngân hàng được phép triển khai stablecoin và hoạt động crypto

Draft mới cũng mở rộng đáng kể phạm vi hoạt động hợp pháp của các tổ chức tài chính truyền thống đối với tài sản số.

Theo đó, national banks, state banks và credit unions được phép tham gia các hoạt động liên quan đến digital assets bao gồm custody, staking, lending, trading, payment và node running.

Một trong những phần gây tranh luận lớn nhất là stablecoin compromise giữa các bên trong Thượng viện Mỹ.

Draft cấm việc trả interest hoặc passive yield đơn thuần chỉ vì nắm giữ stablecoin, tương tự mô hình lãi suất tiết kiệm ngân hàng. Tuy nhiên, dự luật vẫn cho phép activity-based rewards như transaction fees, liquidity provision, staking rewards, governance incentives hoặc loyalty programs.

Ngoài ra, các tổ chức phát hành stablecoin sẽ phải công bố disclosure rõ ràng và Treasury được yêu cầu báo cáo các rủi ro liên quan tới dòng tiền rút khỏi hệ thống ngân hàng truyền thống.

Dù vấp phải phản đối từ một số bank lobby, nhiều công ty crypto lớn đánh giá đây vẫn là một thỏa hiệp tích cực vì không cấm hoàn toàn cơ chế rewards cho stablecoin.

CFTC và SEC được phân quyền rõ ràng hơn

Một trong những mục tiêu cốt lõi của draft là giải quyết tình trạng chồng chéo jurisdiction giữa SEC và CFTC.

Theo framework mới, CFTC sẽ chịu trách nhiệm quản lý digital commodities trong khi SEC chỉ quản lý các tài sản đáp ứng tiêu chuẩn securities theo luật liên bang Mỹ.

Draft cũng bổ sung nhiều điều khoản liên quan tới DeFi protections. Developer viết code sẽ không mặc định bị xem là intermediary, trong khi các intermediary thực hiện routing giao dịch qua DeFi phải xây dựng cơ chế risk management phù hợp.

Ngoài ra, draft còn cấm Fed phát hành CBDC phục vụ monetary policy hoặc cung cấp trực tiếp dịch vụ tài chính cho cá nhân.

Song song với đó, bill cũng siết chặt các biện pháp AML, sanctions và temporary hold transactions nhằm kiểm soát illicit finance trong lĩnh vực tài sản số.

Customer protection và sandbox cho crypto innovation

Bản draft mới còn đưa ancillary assets và digital commodities vào nhóm “customer property” trong bankruptcy proceedings, tương tự cách xử lý đối với thị trường futures truyền thống.

Điều này có thể giúp cải thiện mức độ bảo vệ người dùng nếu các công ty crypto phá sản trong tương lai.

Dự luật cũng đề xuất sandbox cho innovation và chương trình educational materials nhằm hỗ trợ nhà đầu tư hiểu rõ hơn về tài sản số và rủi ro thị trường.

Thị trường phản ứng tích cực với crypto market structure bill

Thông tin về draft mới cùng lịch markup ngày 14/5 đã góp phần thúc đẩy dòng vốn ETF crypto tăng mạnh trong tuần trước.

Nhiều công ty trong industry như Coinbase và Circle gọi đây là “first comprehensive U.S. crypto market structure bill”.

Nếu vượt qua vòng committee trong tuần này, nhiều chuyên gia đánh giá xác suất dự luật trở thành luật chính thức vào cuối năm 2026 là tương đối cao, đặc biệt trong bối cảnh nhận được sự ủng hộ bipartisan và lập trường tích cực từ chính quyền Donald Trump đối với crypto.

Cần theo dõi gì tiếp theo

Trong ngắn hạn, thị trường sẽ tập trung vào phiên markup ngày 14/5 để theo dõi các amendment cuối cùng trước khi committee bỏ phiếu.

Các nội dung liên quan tới stablecoin rewards, DeFi protections và quyền hạn giữa SEC - CFTC nhiều khả năng sẽ tiếp tục là tâm điểm tranh luận.

Nếu dự luật vượt qua committee mà không bị thay đổi đáng kể, đây có thể trở thành bước ngoặt lớn nhất của crypto regulation tại Mỹ kể từ khi Bitcoin ETF spot được phê duyệt, đồng thời tạo nền tảng pháp lý rõ ràng hơn cho toàn bộ thị trường tài sản số trong các năm tới.

Đọc thêm: