Đồng sáng lập Solana: Blockchain phải liên tục tiến hóa nếu không muốn bị đào thải

Theo Yakovenko, Solana không bao giờ được phép dừng lại. Việc nâng cấp giao thức cần diễn ra liên tục, nhưng không nên xuất phát từ mong muốn làm hài lòng tất cả, mà phải tập trung giải quyết những vấn đề thực sự mà dev và user đang gặp phải. Ông cũng khẳng định Solana không nên phụ thuộc vào bất kỳ một tổ chức hay đội ngũ đơn lẻ nào, bởi một hệ sinh thái khỏe mạnh phải có khả năng tự tiến hóa từ cộng đồng.

I actually think fairly differently on this. Solana needs to never stop iterating. It shouldn’t depend on any single group or individual to do so, but if it ever stops changing to fit the needs of its devs and users, it will die.

It needs to be so materially useful to humans… https://t.co/itqr1b5az4
— toly 🇺🇸 (@toly) January 17, 2026

Không tiến hóa đồng nghĩa với tự loại mình khỏi cuộc chơi

Tuy nhiên, quan điểm này cũng mở ra một góc nhìn rộng hơn về tương lai của Solana và các blockchain nói chung. Cốt lõi của vấn đề không chỉ nằm ở việc “liên tục cải tiến”, mà là cải tiến để luôn hữu ích.

Một blockchain chỉ có thể tồn tại lâu dài nếu nó trở nên thực sự cần thiết đối với đời sống kinh tế số, được sử dụng bởi số lượng lớn nhà phát triển có thể kiếm sống trực tiếp từ các hoạt động và giao dịch diễn ra trên mạng lưới đó. Khi giá trị kinh tế được tạo ra đủ lớn, các dev mới có động lực và nguồn lực để đóng góp ngược trở lại cho giao thức mã nguồn mở, từ việc viết code, đề xuất cải tiến, cho tới tối ưu hiệu năng hệ thống.

Nói cách khác, tính hữu dụng thực tế chứ không phải công nghệ hào nhoáng mới là yếu tố quyết định sự sống còn của một blockchain.

Không phải mọi vấn đề đều cần được giải quyết

Một điểm quan trọng khác được nhấn mạnh là: nói “không” với phần lớn yêu cầu là điều bắt buộc. Một giao thức không thể, và cũng không nên, cố gắng giải quyết mọi vấn đề của mọi nhóm người dùng.

Mục tiêu của các thay đổi ở cấp độ protocol cần được xác định rõ ràng:

Giải quyết vấn đề cốt lõi của dev hoặc user
Tạo ra giá trị sử dụng thực tế
Tránh làm phình to hệ thống chỉ để chiều theo số đông

Việc lựa chọn vấn đề nào xứng đáng được ưu tiên chính là yếu tố quyết định chất lượng và hướng phát triển dài hạn của Solana.

“Phiên bản tiếp theo của Solana” có thể không đến từ Solana Labs

Yakovenko cũng cho rằng sẽ luôn tồn tại một phiên bản Solana tiếp theo, nhưng phiên bản đó không nhất thiết phải do Solana Labs, Anza hay Solana Foundation xây dựng. Khi hệ sinh thái trưởng thành, những người đóng góp mới hoàn toàn có thể trở thành lực lượng dẫn dắt các bước tiến lớn tiếp theo của mạng lưới.

Trong một viễn cảnh xa hơn, ông hình dung đến một thế giới nơi một lá phiếu SIMD có thể đủ giá trị để chi trả cho GPU - những công cụ trực tiếp tạo ra và duy trì code của giao thức. Điều này phản ánh sự chuyển dịch từ phát triển tập trung sang một mô hình phi tập trung sâu hơn, nơi giá trị kinh tế của mạng lưới tự nuôi sống quá trình tiến hóa của chính nó.

Thông điệp cốt lõi từ cuộc thảo luận không chỉ dành riêng cho Solana, mà còn là lời cảnh tỉnh cho toàn bộ ngành blockchain. Trong một thị trường mà công nghệ thay đổi nhanh chóng và nhu cầu người dùng liên tục biến động, khả năng thích nghi và tạo ra giá trị thực mới là lợi thế cạnh tranh bền vững nhất.

Đọc thêm: